Tilia (Linde of Leilinde)

Written by Online Tuinieren | 17 January 2010

De Tilia die bij het grote publiek beter bekend is met de Nederlandse naam Linde is een boom die veelvuldig aangeplant wordt. De meeste mensen zullen de Tilia kennen van de Tilia in een leivorm. Voor een leilinde wordt meestal een Tilia europaea (Hollandse linde) of een Tilia vulgaris (Zwarte Linde) gebruikt. Een Leilinde kenmerkt zich door een recht opgaande stam waar op een hoogte van ongeveer 250cm de eerste zijtakken beginnen. Deze zijtakken worden als een scherm opgebonden waardoor er een scherm op stam ontstaat. Leilindes werden vroeger al gebruikt bij de boerderijen. De boeren planten de leilinde langs de voorzijde van de boerderij. De voornaamste reden was dat de bomen koelte gaven in de voorkamer en de vaak daaronder gelegen melkput. Dit “romantische beeld” wil men steeds vaker creëren wat er toe leid dat de leilindes haast niet aan te slepen zijn. Hoewel ik zelf leilindes prachtige bomen vindt ben ik het lang niet altijd eens met de keuze om Leilindes op deze manier in te zetten. Helaas worden Leilindes bij de meest moderne huizen of kantoren aangeplant wat mijns inziens een verkeerde keuze is. Het pand en de omgeving moeten zich een beetje lenen om tot het “romantische” resultaat te komen.

Blad	Bloeiwijze	Leivormen

Het kweken van Leilindes is een behoorlijke klus waar enkele jaren overheen gaan om tot een mooi resultaat te komen. Vandaar dat Leilindes geen goedkope bomen zijn. Een leilinde met een stamomtrek van 14 tot 16 cm kost al gauw tussen de 200,00 en 250,00 euro. Overigens is de prijs afhankelijk van hoe de Linde gekweekt is. Zo zijn Lindebomen in container duurder dan Lindes uit de volle grond. Je kan natuurlijk ook zelf een Leilinde maken wat ik straks uit zal leggen.

Natuurlijke groeiwijze

Kant en klare Leilinde:
Als je ervoor kiest om een kant en klare Leilinde aan te schaffen dien je bij de aanschaf de boom goed te bestuderen. Let op of de boom een rechte stam heeft en of de takken naar links en rechts op zoveel mogelijk gelijke hoogte staan. Zeker als je twee of meer Leilindes aan gaat planten dan dien je goed op te letten of deze allen op dezelfde hoogte beginnen zodat, eenmaal aangeplant, de takken in een vloeiende lijn doorlopen. Een Leilinde is meestal voorzien van een stevig raamwerk van tonking stokken (Bamboe stokken). De zijtakken worden bij een goede kweker aangebonden met bindbuis. Bindbuis is een soort holle dropveter van kunststof waarbij je de minste kans hebt dat deze met de takken van de Leilinde vergroeid raken.

Leilinde snoeien:
De beste tijd om een tilia te snoeien is in de herfst of de winter als het niet vriest. Als stelregel kan je aanhouden dat de lindebomen gesnoeid moeten worden als de boom bladloos is. Het snoeien is een eenvoudige klus die een ieder die in het bezit is van een scherpe snoeischaar en trap kan uitvoeren. Je snoeit alle jonge scheuten weg tot op de hoofdtakken. Tijdens het snoeien dien je goed in de gaten te houden of de hoofdtakken goed gezond zijn. Indien een hoofdtak beschadigd of dood is kan je een jonge scheut op deze plaats aanbinden die de hoofdtak zal gaan vervangen. In het filmpje Leilinde snoeien leg ik daar e.e.a. over uit.

Zelf opkweken van een Leilinde:
Wie een kant en klare Leilinde te duur vindt of het veel leuker vindt om een Leilinde zelf op te leiden kan het beste een 2 tot 3 jaar oude Lindeboom bij een boomkweker aanschaffen. Kies voor een Tilia europaea of een Tilia vulgaris. Als je zelf een Leilinde maakt kan je de boom of bomen het beste op een rij planten tussen stevige houten of ijzeren palen. Span om de 50 cm een stevig ijzerdraad of sla om de 50cm latten waar je de takken aan kan binden. Bind nu aan de horizontale draden of latten een geschikte tak. Let op dat je de tak heel rustig in de gewenste vorm buigd zodat deze niet afbreekt. De kans dat een tak breekt is overigens het grootst als de temperatuur onder de 5°C is. Het aanbinden doe je altijd met bindbuis wat bij ieder tuincentrum te koop is. Nadat de takken aangebonden zijn kan je alle overige takken wegsnoeien.